Helicobacter pylori reflü hastalarında tedavi edilmeli midir?

Helicobacter pylori (H. Pylori), midede adenokarsinom ve lenfoma isimli 2 farklı kanser oluşumu ile ilişkilendirildiğinden bazılarınca “kanser mikrobu” olarak isimlendirilmektedir. Kesin olan kısmı ise ülser hastalığı ile doğrudan ilişkisinin olmasıdır.

Bu nedenle, biz gastroenterologlar bu bakteriye “ülser mikrobu” ismini vermeyi daha uygun buluruz. H. Pylori, midenin aisidikortamında yaşayabilen tek bakteridir. Diğer bakteriler bu ortamda ölüp yaşayamazken H. Pylori midede hayatını sürdürebileceği ideal ortamı bulur.

Gözlemsel çalışmalar hijyen şartlarının daha iyi olduğu batı toplumlarında H. Pylori’nin daha seyrek göründüğünü, buna karşılık reflü, Barrett özofajiti ve yemek borusu kanserinin çok daha sık olduğunu göstermiştir. Buradan hareketle “acaba H. Pylori mide için kötü reflü hastalığı ve yemek borusu kanseri açısndan tam tersine koruyucu mu?” sorusu akla gelmektedir.

H. Pylori ve reflü arasındaki ilişkinin detayları araştırıldığında çıkan sonuçlar biraz karmaşıktır. H. Pylori’nin midede yerleştiği bölgeler kişiden kişiye farklılık gösterir. Eğer midenin gövdesine yerleşmişse buradaki asit üreten hücrelerin yangısal iltihabı neticesinde mide asit üretimi azalıp reflüolasığı düşer. Midenin antrum dediğimiz son kısmına yerleşmişse tam tersine midenin asit üretimi artacağından reflüyü de kötüleştirir. Burada H. Pylori’nin kendi içinde barındırdığı bir takıp antijenik özellikler (cag A pozitifliği gibi) de tabloyu etkileyebilir ama bu konuda daha fazla yazıp aklınızı daha da karıştırmak istemem.

Akla gelen diğer bir soru “H. Pylori ‘nin midenin farklı yerlerinde yerleşimi ile reflü yapma potansiyali değişiyorsa, o zaman bu mikrobu antibiyotikle tedavi etmeli mi yoksa kendi haline mi bırakmalı?” dır. Bu sorunun cevabı bir anlamda kar ve zarar dengesi üzerine kuruludur ama genellikle bakterinin tedavi edilmesinden yanayız. Çünkü bakteri midede kaldığı sürece ülser gelişimi veya nüksü, kanser olasılığı gibi riskleri göğüslemek zorunda kalırız. Ayrıca mide çıkışına yerleşen ülser mikrobunun temizlenmesi reflüye iyi gelecektir.

Sonuç olarak, ülser mikrobu H. Pylori midede yerleştiği bölgeye göre mide asiditesini farklı şekillerde etkileyebilir. Mikrobun nereye yerleştiğini ancak endoskopi sırasında aldığımız biyopsiler ile anlayabiliriz. Şu anki bilgilerimize göre tespit edilen H. Pylori mikrobunu temizleyici tedavi vermenin reflüyü kötüleştirdiğine dair herhangi bir kanıt yoktur.